7 GIAI ĐOẠN CHU KÌ CỦA ĐỒNG TIỀN DỰ TRỮ

Nếu bạn bỏ lỡ những bài viết hay nhất gần đây:

• Hạ Tầng Năng Lượng AI – Các Cổ Phiếu Nổi Bật 2026

• Kinh Tế Mỹ: Khả Năng Suy Thoái 2026?

• Oscar Health: Liệu Có Hồi Sinh?

• SỰ CHIA RẼ CỦA FOMC VÀ BÀI TOÀN LÃI SUẤT 2026

• NVIDIA: Có Còn Khả Năng Đi Tiếp?

• Tạp Chí Phố Wall - Giới Thiệu Dịch Vụ Mới

• New Zealand: Thiên Đường Hay Bẫy Thu Nhập Trung Bình?

• AI, Việc Làm & Cảm Giác “Dead Inside”

“Having a reserve currency typically sows the seeds of a country ceasing to be a reserve currency country. That is because it allows the country to borrow more than it could otherwise afford to borrow, and the creation of lots of money and credit to service the debt debases the value of the currency and causes the loss of its status as a reserve currency.”
- Ray Dalio, kinh tế gia và nhà đầu tư, về bản chất và cái giá của đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Trong những giai đoạn bất ổn kéo dài của lịch sử kinh tế, một câu hỏi luôn quay trở lại dưới nhiều hình thức khác nhau: liệu trật tự hiện tại đã đến hồi kết?
Với hệ thống tiền tệ toàn cầu ngày nay, câu hỏi ấy được cô đọng lại trong một mệnh đề gây tranh cãi nhất: đồng đô la Mỹ có đang đi đến hồi kết như các đồng tiền dự trữ trước đây?

Những so sánh lịch sử quen thuộc nhanh chóng được đưa ra. Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh quốc - tất cả từng nắm giữ đồng tiền trung tâm, tất cả đều đánh mất vị thế ấy theo thời gian. Từ đó, một kết luận tưởng như hiển nhiên được rút ra: đồng đô la cũng sẽ đi vào vết xe đổ đó. Nhưng như Dornbusch từng nhấn mạnh khi bàn về các chu kỳ kinh tế, các hệ thống lớn không sụp đổ vì “tuổi đời”. Chúng chỉ suy yếu khi những mất cân đối nội tại tích tụ đủ lâu và đủ sâu.

Lịch sử tiền tệ cho thấy một điều nhất quán: không có đồng tiền dự trữ nào sụp đổ vì bị “lật đổ” trong một khoảnh khắc quyết định. Chúng không biến mất vì một hiệp ước, một tuyên bố chính trị, hay một cú sốc đơn lẻ từ bên ngoài. Những sự kiện như vậy - nếu có - chỉ là dấu hiệu bề mặt, không phải nguyên nhân cốt lõi.

Thực tế, các đồng tiền dự trữ suy tàn theo một cách tinh vi hơn nhiều. Chúng bào mòn từ bên trong, qua thâm hụt kéo dài, qua tài chính hóa, qua việc sử dụng đặc quyền tiền tệ như một trạng thái mặc định. Quá trình ấy thường diễn ra trong nhiều thập kỷ, được che phủ bởi tăng trưởng danh nghĩa, bởi thị trường tài sản sôi động, và bởi cảm giác ổn định bề mặt - cho đến khi cấu trúc hệ thống đã thay đổi theo cách không thể đảo ngược.

Chính vì vậy, câu hỏi đúng cần được đặt ra không phải là:

“Đồng đô la Mỹ có sụp đổ hay không?”

Mà là:

Vai trò trung tâm của đồng đô la đang thay đổi như thế nào trong chu kỳ lịch sử của các đồng tiền dự trữ - và những rủi ro mang tính cấu trúc thực sự đang nằm ở đâu?

Để trả lời câu hỏi đó một cách nghiêm túc, cần tách khỏi những tiêu đề giật gân và quay lại với logic lịch sử – kinh tế. Bài viết này không tìm cách dự đoán thời điểm “kết thúc” của đồng đô la, mà nhằm làm rõ chu kỳ vận hành của quyền lực tiền tệ, vị trí hiện tại của USD trong chu kỳ ấy, và vì sao sự chuyển dịch - nếu xảy ra - sẽ mang tính chậm, méo dạng và nhiều tầng hơn so với các tiền lệ trước đây.

Trong bài viết này, Viet Hustler sẽ đi qua sáu phần phân tích chính:

• Phần I – Đồng tiền dự trữ là gì, và vì sao nó là vũ khí quyền lực nhất của trật tự kinh tế toàn cầu

• Phần II – Khuôn mẫu lịch sử của các đồng tiền dự trữ: bảy giai đoạn lặp lại

• Phần III – Đô la Mỹ: từ đỉnh cao sản xuất hậu Thế chiến II đến nền kinh tế tài chính hóa

• Phần IV – Nghịch lý Triffin, in tiền và cái giá thực sự của đặc quyền tiền tệ

• Phần V – De-dollarization: thực tế hay ảo giác?

• Phần VI – Chu kỳ lần này khác gì: vì sao đô la không bất tử, nhưng cũng chưa đến giờ chết

Từ đó, bài viết hướng tới một kết luận trọng tâm: đồng đô la không đứng ngoài quy luật lịch sử, nhưng chu kỳ hiện tại cũng không vận hành theo kịch bản sụp đổ đơn giản. Thách thức lớn nhất không nằm ở việc dự đoán “khi nào USD kết thúc”, mà ở việc hiểu đúng cách hệ thống đang dịch chuyển - và chuẩn bị cho một thế giới nơi quyền lực tiền tệ được phân bổ lại dần dần, thay vì thay thế trong một đêm.