Nếu bạn bỏ lỡ những bài viết hay nhất gần đây:
Ngày 01/07 vừa qua, ba chính phủ Bắc Mỹ đã họp để tiến hành kỳ rà soát đầu tiên của Hiệp định USMCA - hiệp định thương mại tự do giữa Mỹ, Mexico và Canada. Cuộc rà soát này diễn ra theo Điều 34.7, hay “điều khoản hoàng hôn” (sunset clause), quy định rằng hiệp định sẽ được xem xét định kỳ và có thể tự động hết hiệu lực nếu không được cả ba nước gia hạn.
Cuộc họp kết thúc bằng một thông cáo đủ để làm thay đổi cách thị trường nhìn về nền kinh tế Mexico trong nhiều năm tới. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tuyên bố gần như nguyên văn:
Mỹ không đồng ý gia hạn USMCA ở hình thức hiện tại. Vì vậy, hiệp định sẽ không được gia hạn.
Điều đó không có nghĩa USMCA sụp đổ ngay lập tức. Hiệp định vẫn có hiệu lực. Nhưng kể từ ngày 07/01/2026, chiếc đồng hồ đếm ngược đã chính thức bắt đầu chạy.
Trong 10 năm tới, 3 nước sẽ phải ngồi lại rà soát hiệp định mỗi năm một lần.
Nếu đến ngày 07/01/2036 mà cả 3 nguyên thủ vẫn chưa cùng ký văn bản gia hạn, USMCA sẽ tự động hết hiệu lực.
Điều này đặc biệt quan trọng với Mexico:
Năm 2025, nước này xuất khẩu kỷ lục 664.8 tỷ USD, trong đó hơn 80% hướng sang thị trường Mỹ.
Riêng hàng chế tạo xuất sang Mỹ đạt khoảng 535 tỷ USD.
Từ nay, toàn bộ cỗ máy xuất khẩu ấy vận hành dưới một hiệp định đã có sẵn ngày hết hạn.
Như Grupo Financiero Base nhận định ngay sau cuộc họp, mỗi kỳ rà soát hằng năm từ nay sẽ trở thành “một đòn bẩy gây sức ép thường trực” trong tay Washington.
Thế nhưng phản ứng của thị trường lại khá bình tĩnh:
Đồng peso chỉ giảm khoảng 0.3% rồi nhanh chóng phục hồi
Chứng khoán Mexico thậm chí đóng cửa trong sắc xanh, dẫn dắt bởi nhóm ngân hàng.
Thoạt nhìn, điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Kịch bản xấu nhất - Mỹ rút hẳn khỏi USMCA - đã không xảy ra.
Nhưng nếu nhìn sâu hơn, ngày 07/01 không tạo ra một vấn đề mới. Nó chỉ phơi bày một sự thật vốn đã tồn tại từ lâu.
Mexico không sở hữu tăng trưởng của chính mình. Họ đi thuê nó từ nước Mỹ.
Trong nhiều năm qua, nền kinh tế Mexico dựa vào 3 “hợp đồng thuê” lớn: xuất khẩu, kiều hối và dòng vốn đầu tư từ Mỹ. Đúng vào năm 2026, cả ba hợp đồng ấy đều bước vào giai đoạn phải thương lượng lại.
Đó mới là câu chuyện thực sự của nền kinh tế Mexico.
Trong bài viết hôm nay, Viet Hustler sẽ cùng bạn đọc phân tích nền kinh tế Mexico qua 5 phần:
Nền kinh tế từ chối vay nợ
Ba hợp đồng thuê tăng trưởng
Nghịch lý: khi nhà nước vay thay người dân
Vì sao Mexico chưa sụp đổ - những mỏ neo còn lại
Kịch bản vĩ mô: ai trả giá, ai hưởng lợi khi “hoàng hôn” buông xuống USMCA
